Pijnmechanismen en acupunctuur

Pijn is de meest genoemde en bekendste indicatie van Acupunctuur. Dit is niet vreemd omdat acupunctuur in veel pijnmechanismen een rol van betekenis heeft. Verklaringsmechanismen van pijn en inzichten over pijngewaarwording zijn steeds in ontwikkeling, maar hieronder vindt u de belangrijkste:

Endorfines

Endorfines zijn lichaamseigen pijnstillende stoffen die aangemaakt worden in de hersenen. Bruce Pomeranz [1]heeft in de jaren 70-tig deze werking van acupunctuur uitgebreid behandeld. In België is een onderzoek gedaan bij chronische whiplash patiënten waarbij deze vorm van pijnstilling werd aangetoond [2]. In Israël is door Ziv Amos pijnstilling bij acute whiplashpatiënten (ABNP study) aangetoond op een eerste hulp afdeling in het Asaf Harofeh Medical Centre in tel Aviv[3].

Voorbeeldfilmpje van endorphine release na acupunctuur.
Wanneer: Deze vorm van pijnstilling is goed in te zetten bij chronische, maar vooral acute pijn, vooral bij patiënten die de pijnmedicatie niet goed verdragen. In China zijn er voorbeelden van operaties onder acupunctuurverdoving door deze vorm van pijnstilling.

Pijnpoorttheorie.

De poorttheorie van Melzack en wall daterend uit 1965 [4-5] zegt dat pijnprikkels op ruggenmergniveau selectief worden doorgegeven aan de hersenen. Dit verklaard waarom sporters b.v een blessure niet voelen tijdens een wedstrijd. Of dat je pijn minder is, als je aangename afleiding hebt. Acupunctuur kan dit soort concurrerende prikkels geven, waardoor pijnintensiteit afneemt.

Wanneer: zowel bij acute, chronische pijn en neurologische pijn.


Neuromodulatie

Het mag duidelijk zijn dat tijdens een behandeling meerdere mechanismen gelijktijdig werkzaam zijn, maar toch is er een onderscheid in het doel van de behandeling. Neuromodulatie [5-6] is een directe beïnvloeding van zenuwactivitieit met de bedoeling in te grijpen op de werking ervan. Deze vorm van stimulatie is onder acupuncturisten bekend als electrostimulatie of electroacupunctuur of segmentale acupunctuur.

Wanneer: Bij chronische pijnvormen zonder weefselschade en pijn gerelateerd aan organen. B.v. overactieve blaas


Myofasciale Triggerpoints

Een verklaring die de laatste jaren erg populair is geworden is het triggerpoint model. Begin vorige eeuw geïntroduceerd door Travell en Simons [7-8] . Triggerpoints zijn ‘knopen’ in het spierweefsel die zich vaak op dezelfde plaatsen manifesteren. Dry Needling is de naaldtechniek die bedoeld is om deze triggerpunten te de-activeren waardoor de pijn vaak verdwijnt. Een groot gedeelte ( Ongeveer 40%) van deze triggerpunten komen overeen met acupunctuurpunten.

Wanneer: pijnklachten die gerelateerd zijn aan myofasciale triggerpoints.


Sensitisatie

Het meest gangbare model om chronische pijn te verklaren is het sensitisatiemodel. Dit model verklaard waarom pijn kan aanhouden terwijl er geen weefselschade meer is. Dit betekent dat zenuwen die betrokken zijn bij de pijngewaarwording gevoeliger zijn geworden. Zenuwen geven als het ware steeds een alarm af, terwijl er geen schade meer is. Het is vooral bij deze categorie pijnpatiënten dat een multidisciplinaire aanpak aanbevolen is. Pijnbeleving en pijngedrag spelen een belangrijke rol in de behandeling. Het holistische model van de acupunctuur waar aandacht is voor de oorzaak en betekenis van pijn sluit bij deze groep patiënten het beste aan.

Wanneer: chronische pijnklachten.


1. Stux G, Pomeranz B. Basics of Acupuncture. 2003. ISBN13 9783540442738. Mairdumont Gmbh & Co. Kg

2. Tobbackx Y et al. Does acupuncture activate endogenous analgesia in chronic whiplash-associated disorders? A randomized crossover trial. European J of Pain. July 2012;

3. Practical channel theory applications for Acupuncture in pain management. Amos Ziv MSc, L.Ac.

4. Melzack R, Wall PD. The challenge of pain. Penguin books Ltd. Jan. 2005

5. Melzack R, Wall PD, Pain mechanisms: a new theory. Science 150
(1965), p.971-979.

6. Goroszeniuk D, Pang D. Peripheral neuromodulation: a review. Current pain and headache reports. March 2014, 18-412

7. Biemans JMAE, van Balken M. Efficacy and Effectiveness of Percutaneous Tibial Nerve Stimulation in the treatment of Pelvic organ disorders: a systematic review.
Neuromodulation, Technology at the neural interface. Jan/Feb. 2013.;Vol. 16 Issue 1,25-34.

8. Simons DG, Travell J. Myofascial Pain and Dysfunction − The Trigger Point Manual − Volume 1. Upper Half of Body. Second Edition. Baltimore: Williams & Wilkins, 1999.

9. Travell JG, Simons DG. Myofascial Pain and Dysfunction: the Trigger Point Manual −Vol.2: The Lower Extremities. Baltimore: Williams & Wilkins, 1992.