Pijnstilling door acupunctuur

Brandend, zeurend, prikkend of stekend. Pijn kent vele vormen en kan je leven behoorlijk ontwrichten. Chronische pijn en het onbegrip erover kan patiënten radeloos en depressief maken. Vaak hebben patiënten al van alles gedaan om van te pijn af te komen, maar niets helpt afdoende. Pijn is complex en sterk afhankelijk van de beleving en ervaring van de patiënt: "Pijn is wat de patiënt zegt dat het is en pijn is zo erg als de patiënt zegt dat het is". Uit cijfers van het CBS [1] weten we dat de acupuncturist de meest bezochte alternatieve genezer is en uit onderzoek blijkt ook dat voor chronische pijnklachten de acupuncturist vaak geraadpleegd wordt [2]. Acupunctuur kan net dat beetje extra geven in een multidisciplinaire aanpak bij (chronische) pijn. Hoe? Dat leest u in deze folder.


Acute en chronische pijn

Pijn kunnen we verdelen in acute en chronische pijn. Acupunctuur kan in beide gevallen van betekenis zijn. Acute pijn is pijn die korter dan drie tot zes maanden aanwezig is en een directe relatie heeft met weefselschade. Bij acute pijn is er een logisch verband tussen de alarmfunctie ( verdere schade van het lichaam tegengaan) van pijn en de oorzaak ervan. Denk aan pijn na een spierscheur of een geknelde zenuw bij rugklachten. Acute pijn is in de meeste gevallen van voorbijgaande aard. Als klachten aanhouden en/of er is geen oorzaak te vinden van de pijn spreken we van chronische pijn. Dit vormt de grootste groep van pijnklachten. Pijnintensiteit kan in perioden wisselen en soms geheel afwezig zijn. In Nederland is het aantal op meer dan twee miljoen geschat.

Meer dan symptoombestrijding : aandacht voor de hele mens.

Pijn is van oudsher de bekendste indicatie van acupunctuur. Kijken we naar de modellen die het fenomeen pijn proberen te verklaren, dan zien we dat acupunctuur een rol kan spelen in bijna al deze verklaringsmodellen. Dit illustreert waarom acupunctuur pijnstillend of verdovend werkt bij acute pijn zoals bv. een acute whiplash, kleine operaties of postoperatieve pijn. Pijn vermindert in chronische pijnvormen zoals chronische lage rugpijn of migraine[5]. Maar ook kan ondersteunen in complexere pijn zoals fibromyalgie. Acupunctuur blijkt een slimme combinatie te zijn van deze inzichten gebaseerd op een oorspronkelijk, holistisch mensbeeld, waar vitaliteit en energie(Qi) centraal staan. Voor gezondheid en een lang leven wordt de triade voldoende beweging, voldoende ontspanning en uitgebalanceerde voeding voorgeschreven. Belangrijk te vermelden is dat gezonde voeding staat voor zowel lichamelijke, geestelijke als spirituele voeding. Pijn kan ontstaan als de balans in dit evenwicht geschaad is. Ook in het Westen na decennia onderzoek gelden te weinig beweging, stress en slechte voeding als risicofactoren van vele ziektebeelden. Tel hierbij op dat het werken aan negatieve gedachten en vermoeidheid voorspellende factoren zijn voor een geslaagde therapie bij chronische pijnvormen [8-9-10-11]. Een acupuncturist zal dus in zijn behandeling,naast de bovengenoemde westerse inzichten t.a.v. pijn, vooral aandacht besteden aan de wortel van de pijn gezien vanuit het traditionele model. Hoe functioneert de patiënt, hoe staat hij of zij in het leven? Hoe vitaal is zijn energie?

In de gezondheidszorg wordt gepleit voor een multidisciplinaire benadering bij chronische pijn. Is acupunctuur het ontbrekende puzzelstukje?

Multidisciplinaire aanpak: Acupunctuur, net dat beetje extra!

In een multidisciplinaire aanpak, die meestal gebaseerd is op het biopsychosociale pijnmodel, kan acupunctuur net dat beetje extra bieden waar de pijnpatiënt baat bij heeft. Daar waar verandering op het niveau van pijngedrag de rode draad vormt in dit model, biedt de traditionele chinese geneeskunde eerder een betekenisgevend kader. Dit geeft de pijnpatiënt een handvat om een gedragsverandering op langere termijn teweeg te brengen [9-10]. Dat deze totaalbenadering werkt, is logisch gezien bovengenoemde voorspellende factoren voor een succesvolle therapie [8]. Een studie van Hopton laat zien dat patiënten met een gecombineerde diagnose van depressie en pijn de meeste verbetering rapporteren bij acupunctuurbehandelingen. Dit in vergelijk met counseling of conventionele behandeling[10]. De twee modellen(biopsychosociaal en TCG)sluiten goed op elkaar aan en geven op een eigen manier invulling aan het meerdimensionale karakter [7] van pijn.


Multimodaal.

Een acupuncturist kan naast de bekende naalden ook andere modaliteiten gebruiken in de behandelstrategie. De bekendste zijnTuina(chinese) massagetechnieken, cupping, moxa, elektrostimulatie, leefstijl- en voedingsadviezen.

Wetenschappelijke documenten

Er is veel onderzoek verricht naar acupunctuur bij alle soorten pijn, maar een grote meta-analyse in 2012 van A.J. Vickers[3] en de acupuncturists trialists groep heeft tot een doorbraak geleidt voor de aanbevelingen van acupunctuur bij pijnbehandelingen. In die meta-analyse zijn 17.922 analyses gemaakt op basis van individuele data van acupunctuur trials bij chronische pijn klachten: lage rug-en nekpijn, arthrose van de knie, chronische hoofdpijn en schouderpijn. Acupunctuur wordt aangewezen als een zinvolle verwijsoptie bij deze klachten.

De laatste jaren zien we een langzame toename van aanbevelingen voor acupunctuur in richtlijnen in Europa en de rest van de wereld. Goed om te vermelden is dat anders dan in de Nederlandse richtlijnen voor Chronische pijn [3-4], waar vaak gedragstherapie gecombineerd met graded activity programma’s worden aanbevolen, in de Schotse richtlijn meer de nadruk gelegd wordt op de therapeut/patiënt relatie en worden meditatie en mindfullness technieken aanbevolen. (Ook zien we een gelijkwaardige aanbeveling voor ‘alle vormen van beweging’: fysiotherapie/TaiQi/Yoga etc.) Dit is een trend waar we in Nederland reeds de eerste sporen hebben gezien in het nieuwe kennisprogramma alternatieve geneeswijzen van ZonMw[ 5]. Chronische pijn is een totaalbeleving en vraagt om een multidisciplinaire aanpak.

In verschillende landen wordt acupunctuur inmiddels aanbevolen bij pijnklachten:


RichtlijnAanbeveling
http://www.sign.ac.uk/pdf/SIGN136.pdf
Chronic pain.Healthcare improvement Scotland
http://www.nice.org.uk/guidance/CG88Low back pain. NICE CG88. UK
http://www.nice.org.uk/guidance/cg150/chapter/guidanceProphylactic Tension Type Headache. CG150 UK
http://www.hoofdpijnpatienten.nl/brochures/richtlijnaangezichtspijn/
Temporomandibular dysfunctional pain (TMD). Recommendation Acupuncture Dutch Guideline Facial Pain.
www.annals.org
Chronic and subacute low back pain. American Pain Society. 2007
www.dak.deLow back pain and knee arthrosis

Uit: needling concepts: www.needling.org

Referenties


1. CBS

2. Regieraad kwaliteit van zorg.Chronische pijn. 2011

3. NHG-standaard- Chronische aspecifieke lage rugpijn.

4. Multi-disciplinaire richtlijn pijn. Herkenning en behandeling van pijn bij kwetsbare ouderen. Verenso 2011

5. Vickers A et al. Acupuncture for chronic pain: individual patient data meta-analysis. Arch Intern Med. Oct 22, 2012; 172(19): 1444–1453.

6. ZonMw. Signalement ontwikkeling en implementatie complementaire zorg. 13 Maart 2014

7. 4th Int. Multidisciplinary paincongress. Eindhoven. Okt.2014

8. Voorn v E, Kuurtsra G. Behandeling chronische pijn. Fysiopraxis. 23 Iss 8. Oktober 2014.11(Rooij A. Multidisciplinary rehabilitation treatment in chronic widespread pain: prediction and mechanisms of treatment outcome.)

9. McPherson et al. Practitioner perspectives on strategies to promote longer-term benefits of acupuncture or counselling fordepression: a qualitative study. Plosone 2014. Sep 8;9(9):e104077. doi: 10.1371/journal.pone.0104077. eCollection 2014

10. Hopton et al. Acupuncture, counseling or usual care for depression and comorbid pain: secondary analysis of a randomised controlled trial. BMJ open 2014 May 2;4(5):e004964. doi: 10.1136/bmjopen-2014-004964

11. McPherson et al. Acupuncture and counseling for depression in primary care: a randomized controlled trial. PLoS Med. 2013;10(9):e1001518. doi: 10.1371/journal.pmed.1001518. Epub 2013 Sep 24.